สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) เผย 27 เมษายน 2569 ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพมหานคร ครั้งแรกของปี เวลาประมาณ 12:16 น. ในช่วงเวลาดังกล่าว วัตถุที่ตั้งอยู่กลางแจ้ง จะดูเสมือน “ ไร้เงา” เนื่องจากเงาจะตกอยู่ใต้วัตถุพอดี และอาจไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุด ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย 

นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่า ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม ดวงอาทิตย์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งที่ตั้งฉากกับพื้นที่ประเทศไทย เป็นครั้งแรกของปี โดยเริ่มจากพื้นที่ใต้สุดของประเทศที่ อ. เบตง จ. ยะลา เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา และไล่ลำดับขึ้นไปทางเหนือเรื่อย ๆ จนสิ้นสุดที่ อ. แม่สาย จ. เชียงราย ในวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 

สำหรับ กรุงเทพมหานคร จะเกิดดวงอาทิตย์ตั้งฉากครั้งแรกของปี ในวันที่ 27 เมษายน 2569 เวลาประมาณ 12:16 น. เวลาดังกล่าว หากสังเกตวัตถุที่อยู่กลางแจ้ง เงาจะอยู่ด้านใต้ของวัตถุพอดี เสมือนไร้เงา ผู้สนใจสามารถร่วมสังเกตการณ์ โดยโปรดระมัดระวังการอยู่กลางแจ้งในสภาพอากาศร้อนจัด เนื่องจากอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ ทั้งนี้ แม้ในวันดังกล่าวจะได้รับพลังงานจากแสงอาทิตย์อย่างเต็มที่ แต่อาจไม่ใช่วันที่ร้อนที่สุด ขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น เมฆและฝน อิทธิพลจากมรสุม ความร้อนสะสม ฯลฯ ที่อาจส่งผลต่ออุณหภูมิ 

นายศุภฤกษ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับพื้นที่ต่าง ๆ บนโลก เกิดจากการที่แกนหมุนของโลกเอียงทำมุมประมาณ 23.5 องศากับแกนตั้งฉากระนาบวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ ส่งผลให้ในบางช่วงเวลาของปี พื้นที่ในเขตร้อนระหว่างเส้นละติจูด 23.5 องศาเหนือ (Tropic of Cancer) ถึงเส้นละติจูด 23.5 องศาใต้ (Tropic of Capricorn) จะได้รับแสงอาทิตย์ในลักษณะตั้งฉากกับพื้นผิวโลก ทำให้ดวงอาทิตย์ปรากฏอยู่ตรงกับเหนือศีรษะของผู้สังเกตในบริเวณนั้น ๆ พอดี โดยปรากฏการณ์นี้จะเกิดขึ้นแตกต่างกันไปตามตำแหน่งและช่วงเวลาของแต่ละพื้นที่ตลอดทั้งปี 

ด้วยประเทศไทย ตั้งอยู่ในเขตร้อน ระหว่างแนวละติจูด 5-20 องศาเหนือ ส่งผลให้ดวงอาทิตย์เคลื่อนผ่านจุดเหนือศีรษะ หรือตั้งฉากกับพื้นที่ต่าง ๆ ของไทย 2 ครั้ง/ปี คือช่วงเมษายน-พฤษภาคม และกรกฎาคม-กันยายน โดยมีคาบการโคจรพาดผ่านแตกต่างกันไป แต่ละจังหวัดของประเทศไทยจึงมีช่วงเวลาที่เกิดดวงอาทิตย์ตั้งฉากไม่พร้อมกัน 

สำหรับดวงอาทิตย์ตั้งฉากกับพื้นที่กรุงเทพฯ ครั้งต่อไป จะตรงกับวันที่ 16 สิงหาคม 2569 เวลาประมาณ 12:22 น. ผู้สนใจสามารถตรวจสอบข้อมูลการเกิดปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตั้งฉากทั้ง 77 จังหวัดในประเทศไทยทั้ง 2 ครั้ง ได้ทาง  https://www.narit.or.th/Sun-Overhead-TH-2026