วันที่ 5 สิงหาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม สนับสนุน ศูนย์กลางความรู้วิทยาการอาชญากรรม จัด “การประชุมวิชาการด้านวิทยาการอาชญากรรม ครั้งที่ 1: การสร้างระบบนิเวศด้านวิทยาการอาชญากรรม และนวัตกรรมกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทย” โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธาน พร้อมด้วย ดร.อณูวรรณ วงศ์พิเชษฐ์ รองผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย กล่าวต้อนรับ และผู้ช่วยศาสตราจารย์ พันตำรวจเอก ดร.พิพัฒน์จันทร์รวม ผู้บริหารจัดการศูนย์กลางความรู้ด้านวิทยาการอาชญากรรม กล่าวรายงาน และมีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ สำนักงานอัยการสูงสุด ศาลยุติธรรม ผู้แทนจากภาคประชาสังคม ภาคเอกชน นักวิจัย และนักศึกษา เข้าร่วมกิจกรรม ณ สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า ปัจจุบันปัญหาอาชญากรรมและความมั่นคงปลอดภัย โดยเฉพาะอาชญากรรมไซเบอร์และภัยคุกคามจากเทคโนโลยีเกิดใหม่ ส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางต่อความมั่นคงของประเทศ ระบบเศรษฐกิจ และความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน การรับมือกับปัญหาดังกล่าวจึงจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการองค์ความรู้แบบสหวิทยาการ ตลอดจนการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง วช. ในฐานะหน่วยงานบริหารทุนวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ จึงได้ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดตั้งศูนย์กลางความรู้วิทยาการอาชญากรรม เพื่อเป็นศูนย์กลางในการรวบรวม แลกเปลี่ยน และต่อยอดองค์ความรู้ด้านวิทยาการอาชญากรรม สร้างองค์ความรู้ที่ตอบโจทย์การแก้ไขปัญหา พร้อมผลักดันให้เกิดการเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างนักวิจัย หน่วยงานด้านกระบวนการยุติธรรม หน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย ผู้กำหนดนโยบาย ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคนวัตกรรม เพื่อร่วมกันพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาอาชญากรรมอย่างเป็นระบบอันจะนำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพและสร้างความปลอดภัยให้แก่สังคมไทย

ดร.อณูวรรณ วงศ์พิเชษฐ์ รองผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (TIJ) กล่าวถึงการขับเคลื่อนระบบนิเวศด้านวิทยาการอาชญากรรมและนวัตกรรมกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่างๆ  ในการร่วมพัฒนาองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมที่ตอบโจทย์การป้องกันอาชญากรรมและการอำนวยความยุติธรรมอย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมส่งเสริมการพัฒนานโยบายและการดำเนินงานที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางซึ่งนำไปสู่การยกระดับกระบวนการยุติธรรม สร้างความปลอดภัย ความเป็นธรรม และความเชื่อมั่นของประชาชนต่อระบบยุติธรรมอย่างยั่งยืน ตลอดจนผลักดันให้เกิดเครือข่ายความร่วมมือด้านวิทยาการอาชญากรรมที่เข้มแข็งในประเทศไทยและเชื่อมโยงสู่ระดับนานาชาติ

ด้านผู้ช่วยศาสตราจารย์ พันตำรวจเอก ดร.พิพัฒน์ จันทร์รวม ผู้บริหารจัดการศูนย์กลางความรู้ด้านวิทยาการอาชญากรรม กล่าวถึง แนวคิด “วิทยาการอาชญากรรม” เป็นศาสตร์สหวิทยาการที่บูรณาการองค์ความรู้จากหลายสาขา โดยใช้ข้อมูล งานวิจัย และหลักฐานเชิงประจักษ์เป็นฐานในการพัฒนามาตรการป้องกันและรับมือกับอาชญากรรมอย่างมีประสิทธิภาพ การประชุมครั้งนี้นับเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างระบบนิเวศด้านวิทยาการอาชญากรรมที่เชื่อมโยงนักวิจัย สถาบันการศึกษา หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม และภาคีเครือข่าย เพื่อร่วมกันสร้างองค์ความรู้ พัฒนานวัตกรรม และผลักดันการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งขอขอบคุณ วช. ที่ให้การสนับสนุนการจัดตั้งศูนย์ฯ และขับเคลื่อนการบูรณาการองค์ความรู้ด้านวิทยาการอาชญากรรม โดยศูนย์ฯ มุ่งพัฒนางานวิจัยที่ตอบโจทย์ปัญหาอาชญากรรมร่วมสมัย เสริมสร้างศักยภาพบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม และส่งเสริมความรู้เท่าทันอาชญากรรมแก่ประชาชน เพื่อยกระดับกระบวนการยุติธรรมและความปลอดภัยของสังคมไทยอย่างยั่งยืน

ภายในงานได้มีพิธีลงนามหนังสือแสดงเจตจำนงแสดงความร่วมมือด้านวิทยาการอาชญากรรมและนวัตกรรมกระบวนการยุติธรรม โดยได้รับเกียรติจาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ และ ศาสตราจารย์ พลตำรวจตรี ดร.ชัชนันท์ ลีระเติมพงศ์ รองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ร่วมเป็นสักขีพยานในการลงนามระหว่างศูนย์กลางความรู้ด้านวิทยาการอาชญากรรม โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ พันตำรวจเอก ดร.พิพัฒน์ จันทร์รวม โรงเรียนนายร้อยตำรวจ หลักสูตรอาชญาวิทยาและงานยุติธรรม โดย รองศาสตราจารย์ ดร.อุนิษา เลิศโตมรสกุล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหลักสูตรนโยบายและการบริหารงานยุติธรรม โดย รองศาสตราจารย์ ดร.อัจฉรา ชลายนนาวิน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อร่วมกันขับเคลื่อนการพัฒนางานวิจัยและการประยุกต์ใช้ผลงานวิจัยในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมของประเทศ

การประชุมครั้งนี้ยังมีการบรรยายพิเศษจากผู้ทรงคุณวุฒิทั้งในและต่างประเทศ ดังนี้

- การบรรยาย หัวข้อ “From Research to Real-World Impact: Translating Crime Science into Practice and Innovation”

- การบรรยาย หัวข้อ “Crime Science and Security Innovation: R&D for the Future of Public Safety”

- การเสวนาเรื่อง “การสร้างระบบนิเวศด้านวิทยาการอาชญากรรมและนวัตกรรมกระบวนการยุติธรรม”

- กิจกรรมสาธิตนวัตกรรมการเรียนรู้ด้านการรู้เท่าทันอาชญากรรมไซเบอร์ ผ่าน เกมการ์ด “Cybercrime Triangle”

- กิจกรรมปฏิบัติการนวัตกรเมืองปลอดภัย

การจัดประชุมวิชาการครั้งนี้สะท้อนถึงบทบาทของ วช. ในการขับเคลื่อนระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศให้เชื่อมโยงกับการแก้ไขปัญหาสังคมที่สำคัญ พร้อมส่งเสริมการสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านวิทยาการอาชญากรรมและนวัตกรรมเพื่อพัฒนาองค์ความรู้ บุคลากร และนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง อันจะนำไปสู่การยกระดับความปลอดภัยของสังคมไทยอย่างยั่งยืน