สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) ชวนชม “ดาวศุกร์สว่างที่สุด” หัวค่ำ 22 กันยายน 2569 ปรากฏสว่างเด่นทางทิศตะวันตก หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า จนถึงเวลาประมาณ 19:40 น. หากฟ้าใส ไร้ฝน เห็นชัดด้วยตาเปล่าทั่วไทย หากมองผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นเสี้ยวคล้ายดวงจันทร์

นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่า ในช่วงหัวค่ำวันที่ 22 กันยายน 2569 ดาวศุกร์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งสว่างที่สุด ปรากฏสว่างเด่นชัดทางทิศตะวันตก หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า จนถึงเวลาประมาณ 19:40 น. คาดว่ามีค่าอันดับความสว่างปรากฏมากถึง -4.6 (ยิ่งค่าติดลบมาก วัตถุยิ่งมีความสว่างมาก) หากดูผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นเสี้ยวคล้ายดวงจันทร์ นอกจากนี้ ในช่วงเวลาดังกล่าวยังมีดาวสไปกา และดาวพุธ ปรากฏถัดลงมาใกล้ขอบฟ้า หากทัศนวิสัยท้องฟ้าดีสามารถชมความสวยงามของดาวศุกร์และวัตถุฟ้าต่าง ๆ ได้ด้วยตาเปล่า

นายศุภฤกษ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ดาวศุกร์สว่างที่สุด (The Greatest Brilliancy) เป็นช่วงที่ดาวศุกร์มีขนาดเสี้ยวค่อนข้างใหญ่ และโคจรห่างจากโลกในระยะที่เหมาะสม จึงปรากฏสว่างมากบนท้องฟ้า

สำหรับในช่วงอื่น แม้ดาวศุกร์จะมีเสี้ยวที่หนากว่า แต่ด้วยตำแหน่งอยู่ที่ห่างจากโลก ความสว่างจึงลดลงตามไปด้วย เมื่อสังเกตการณ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะมองเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นเสี้ยวเสมอ เนื่องจากเป็นดาวเคราะห์วงใน โคจรรอบดวงอาทิตย์ใกล้กว่าโลก จึงไม่สามารถเห็นดาวศุกร์สว่างเต็มดวงได้ เพราะจะปรากฏสว่างเต็มดวงเมื่ออยู่หลังดวงอาทิตย์ ความหนาบางของเสี้ยวจะแตกต่างกันไปในแต่ละตำแหน่งของวงโคจร และปรากฏอยู่ห่างจากดวงอาทิตย์ได้มากที่สุด 47.8 องศา เราจึงสังเกตเห็นดาวศุกร์ได้ในช่วงเวลาสั้น ๆ ก่อนดวงอาทิตย์ขึ้นหรือหลังดวงอาทิตย์ตกเท่านั้น ไม่เคยปรากฏอยู่กลางท้องฟ้าหรือในช่วงเวลาดึก

สำหรับประเทศไทย หากเห็นดาวศุกร์ทางทิศตะวันตกในช่วงหัวค่ำ มักเรียกว่า “ดาวประจำเมือง” หากเห็นดาวศุกร์ทางทิศตะวันออกในช่วงเช้ามืด มักเรียกว่า “ดาวประกายพรึก”

หลังจากนี้ ดาวศุกร์จะกลับมาปรากฏสว่างที่สุดอีกครั้ง ซึ่งเป็นครั้งที่ 2 ของปีนี้ ในช่วงเช้ามืด วันที่ 27 พฤศจิกายน 2569 ปรากฏสว่างเด่น เห็นชัดเจนด้วยตาเปล่าทางทิศตะวันออก ตั้งแต่เวลาประมาณ 03:40 น. จนดวงอาทิตย์ขึ้นจากขอบฟ้า